Endüstri 4.0 kendisinden önceki üç endüstri devriminin nihai sonucu olarak ve 3. Endüstri devriminin taşıdığı dijitalleşmeden temelini alarak biçimlenmektedir. Önceki endüstri devrimleri ortaya çıkarken ve çıktıktan sonra olası etkileri nasıl tartışıldıysa ve getirdiği denetimin boyutları ortaya çıktıkça da somut deneyimler üzerinden nasıl eleştirildiyse, bu devrim de aynı biçimde tartışmaya açılmaktadır. Bu devrimin getireceği denetimin boyutları ise devrim yaşanırken ve iç içe geçmiş yenilik halkaları halinde teknolojiler güncellenirken ortaya çıkacaktır.
Önceki üç devrim de getirdikleri teknolojilerle çok şey vaat etmelerine rağmen, kitlesel denetim ve gözetimi taşıyarak işgücünün çalışma koşullarında istenmeyen uygulamalara yol açtılar. Böylece denetim toplumu biçimlendi; denetim yaygınlaştı, derinleşti ve en önemlisi içselleştirildi. İnsanlığa refah ve mutluluk taşıdıkları iddiası ise hala tartışılmaktadır.
Ne var ki Schwab (2015) Endüstri 4.0’ın tahmin edilen etkileri bakımından kendisinden önceki endüstri devrimlerine benzemeyeceğini ileri sürmektedir. Kuşkusuz bu öngörü yeni teknolojilerdeki bazı somut gelişmelere dayanıyor.
Ancak teknolojik yeniliklerin planlanmış etkileri yanında hiç beklenmeyen etkileri olduğunu da unutmamak gerekir. Bu nedenle endüstri 4.0’ın etkilerine yönelik yapılabilecek tahminler şimdilik fütüristik iyimser/kötümser senaryolar olarak değerlendirilmelidir. Şu anda tartışmalar, günlük yaşamın ve iş yaşamının nasıl etkileneceği, iş kaybı ve olası işsizliğin nasıl ortadan kaldırılabileceği, yeni işlerin ve ihtiyaç duyulan işgücünün niteliği üzerine devam etmektedir. Önceki devrimlerin denetimi giderek daha yaygın, derin ve içsel hale getirmesine bakarak, insanlığın daha özgür bir dünya için beklemesi gerekecek gibi görünüyor…
