İnsanlar yaşamları boyunca başlarına gelen ya da gelecek olan olayları kontrol etmek için çaba harcarlar. Bu çabanın sonucunda üzerinde durulması gereken öge KONTROL güdüsüdür.
Kontrol bir yetenek olabilir mi?
Evet. Kontrol, bireyin herhangi bir davranışını veya çevresini etkileme ve değiştirme yeteneğidir.
Birde kontrol yoksunluğu var. Kontrol yoksunluğu ise bireyin seçim ve davranış özgürlüğünün kısıtlanmasına verilen isimdir.
Bireyin çevresini kontrol altında tutabilmesinin en önemli göstergesi, kendisine sunulan seçenekler arasından seçme şansının olmamasıdır. Kontrol edebiliyorsanız, özgürsünüz genellemesi yapılabilir.
Öğrenilmiş Çaresizlik Teorisi, Seligman’a aittir. Seligman; şok verilen köpeklerin bir kısmına kaçma şansı vermiş, bir kısmına vermemiştir. Elektrik şoku alan köpeklerden kaçma şansı olanlar, şoktan kaçmayı öğrenmiş, diğer grup ise kendi davranışlarının sonucu etkilemediğini öğrenmiş ve şoku kabul eder hale gelmişlerdir. Bu durumun adı öğrenilmiş çaresizliktir.
Diğer bir adıyla kontrol yoksunluğu sonunda organizmada ortaya çıkan davranıştır. Öğrenilmiş çaresizlik öğrenmeyi de engelleyen olumsuz bir davranış şeklidir.
Konunun bize bakan yanına gelelim…
Çalışma yaşamında çalışanın kontrol olanağını kısıtlayan faktörler ikiye ayrılır.
-Çalışanın işinde yetkilendirme şansına sahip olmaması,
-Aşırı bürokratik yapı,
-Yönetime katılma olanağının olmaması,
-Yeni teknolojilerin olumsuz etkileri,
-Örgüt içinde kısıtlı öğrenme koşulları örgütten kaynaklanır.
-Beklentiler,
-Öz yeterlilikler,
-İyimser-Kötümser olması,
-Kontrol yetisi bireylerden kaynaklanır.
Ortaya çıkan sonuç; İş doyumsuzluğu, yabancılaşma, devamsızlıktır…
En başa dönecek olursak İK Öğrenilmiş çaresizlik sorunsalını tek başına yenemez…
Diğer departmanlarla etkin işbirliği içerisinde olunur ve şirket politikalarında çalışan mutluluğuna önem atfedilirse bu sorun ortadan kaldırılabilir….
