Özgün Lider Kıtlığı

200 yılı aşkın bir zaman önce ulusun kurucuları Anayasa’yı hazırlamak amacıyla Philadelphia’da toplandıkları zaman Amerika nüfusu yalnızca 3 Milyon’du; ama yine de o olağanüstü belgenin hazırlanmasına katkıda bulunan 6 kişi dünya çapında birer liderdi.Aynı şekilde  bugün nüfusumuz 31 Aralık 2016 tarihi itibarıyla 79 milyon 814 bin 871 kişi. Şimdilerde bu sayıyı da aşmış durumda; ama ne yazık ki Türkiye kurulurken aynı düzeyde bir düzine lider saymakta zorlanıyoruz.

Peki neden böyle oldu?

Bu soruya verilebilecek en iyi yanıtlardan biri Sahte Liderliğin Ötesinde 18. Yüzyıl Osmanlı’sı serazat (ama özgün) serüvenciler ve maceracı girişimciliğiyle dikkat çekiyordu. 20. Yüzyıl başlarında bilim adamları ve buluşçular, 21. Yüzyıla hazırlanan Türkiye ise bürokratları, işletme yöneticileri(ceo) ve ünlüleriyle dikkat çekiyor.

Yazının başında Philadelphia’lı dâhileri kısaca belirtmiştim. Onların yarattıkları ve izinden gidenlerin kurdukları ne varsa, son yılların devlet ve işletme yönetiminde sahte liderleri tarafından ya bozuldu  ya da ters yüz edildi. Kuvay-ı Milliye ruhunun tam tersine Türkiye’nin  dev kurumlarının seçilmiş veya atanmış yöneticileri ne girişimciliğe ne de bu vizyona sahipler. Çoğu kez yalnızca para peşindeki kiralık silahşörler demek yanlış olmaz. Eski kiralık silahşörlerle aralarındaki fark, onların heyecanlanan ateşli bir tipler olmasına karşılık, bunların soğuk, onların sezgisel olmasına karşılık bunların hesapçı, analitik, onların dikkatsiz olmasına karşın bunların dikkatli olmalarıdır. Bu silahşörlerin üç aylık finansal raporların ötesinde bir vizyonları yoktur.

Bu arada Türkiye rekabet gücünü son yıllarda hızla kaybediyor. (http://www.rekabet.gov.tr/tr-TR/Rekabet-Yazisi/Kuresel-Rekabet-Edebilirlik-Endeksi-2015-2016-Raporu) İşgücü Piyasaları açısından küresel ölçekte 144 ülke arasında sıralaması 131 dir.

Yetenekli yöneticilerin gerçek ilerleme konusunda herhangi bir yetenekleri bulunmuyor. İşte bu yüzden ne Türkiye dünyanın lideridir ne de Türkiye’nin içinde liderleri vardır.

Sorumlu konumlardaki liderlerimizin güvenilirlikleri ve saygınlıklarının tarihimizdeki en düşük düzeye inmiş olduğu, potansiyel liderlerimizin yetenek ve becerilerini ortaya koymalarının en çok kısıtlandığını hissettikleri bu gün gerçek liderlere en çok ihtiyaç duyduğumuz vakittir. Çünkü liderlerinin niteliği düştükçe sorunların niceliği artıyor.

Yine de ben iyimserliğimi koruyorum. Aksi halde yaşamımı kendimizi daha iyi ve daha bütünsel olarak olarak nasıl değerlendirebileceğimizi araştırıp bulmak için vakit harcamazdım.

En yüksek niteliklerimiz tutarlılık, kararlılık, alçak gönüllülük, açıklık, yaratıcılık ve cömertliktir.

Eğer biz içimizdeki bu nitelikleri ortaya koymaya istekli olursak, özgün lider kıtlığımızı sona erdirmeyi başarabiliriz.