Danışmanlık nedir?
Danışmanlık ve yönetimin karşılaştığı sorunlara ve güçlüklere uygulanışının, yani yönetim danışmanlığının pek çok tanımı vardır. Tarz ve semantikle ilgili farklılıkları bir tarafa koyarsak, danışmanlıkla ilgili iki adet temel yaklaşım söz konusudur.
İlk yaklaşım, danışmanlıkla ilgili geniş bir işlevsel bakış açısını içermektedir.
Fritz Steele, danışmanlığı “… danışmanın, işin kendisini fiili olarak yerine getirmekten değil de işi fiili olarak yerine getirenlere yardım etmekten sorumlu olduğu durumlarda, bir işin veya bir dizi işin içeriği, süreci veya yapısı ile ilgili yardım sağlamanın herhangi bir şekli” olarak tanımlamaktadır.
Peter Block ise “Uygulama üzerinde doğrudan bir kontrolünüz yok, ama bir durumu değiştirmeye veya iyileştirmeye çaba gösteriyorsanız, danışmanlık yapıyorsunuz demektir…der.
Organizasyonlarda personel rollerindeki kişilerin çoğu, aslında kendilerine resmi olarak danışman demeseler bile danışmandırlar.” demektedir.
Bu ve benzeri tanımlar, danışmanların yardımcılar veya bir şeyin olmasına olanak sağlayan kişiler olduklarını vurgulamakta ve bu türden bir yardımın muhtelif pozisyonlardaki kişiler tarafından temin edilebileceğini varsaymaktadır. Bu sebeple, bir yönetici bir iş arkadaşına, hatta astlarına talimat veya emir vermektense, tavsiye veya yardımda bulunursa, bir danışman olarak da hareket edebilir.
İkinci yaklaşım, danışmanlığı özel bir profesyonel hizmet olarak görmektedir ve bu tür bir hizmetin sahip olması gerekli olan bir dizi özelliği vurgulamaktadır.
Larry Greiner ve Robert Metzger’e göre, “yönetim danışmanlığı, nesnel ve bağımsız bir şekilde, müşteri organizasyonun yönetim sorunlarını tespit etmesine, bu sorunları analiz etmesine yardım sağlayan, bu sorunların çözümüne yönelik tavsiyelerde bulunan ve talep edildiğinde çözümlerin uygulanmasına yardım sağlayan, özel olarak eğitim almış ve kalifiye kişiler tarafından organizasyonlara sözleşme ile temin edilen bir danışmanlık hizmetidir.” Diğer yazarlar ve yönetim danışmanlarının meslek kuruluşları ve enstitüleri tarafından benzeri ve ayrıntılı tanımlar kullanılmaktadır.
Örneğin Uluslararası Yönetim Danışmanlığı Enstitüleri Konseyi’ne (ICMCI) göre “yönetim danışmanlığı, yönetim sorumluluklarına sahip müşterilere yönetim süreci hakkında bağımsız tavsiye ve yardım sağlanmasıdır.”
İki yaklaşımı birbiriyle çelişen yaklaşımlar olarak değil, birbirini tamamlayan yaklaşımlar olarak görmekteyiz. Yönetim danışmanlığını profesyonel bir hizmet veya pratik tavsiye ve yardım sağlamanın bir yöntemi olarak görebiliriz. Yönetim danışmanlığının profesyonel faaliyetin özel bir sektörü olarak geliştiğine ve bu şekilde ele alınmasının gerektiğine dair hiçbir şüphe yoktur.
Aynı zamanda, yönetim ve iş uygulamalarını ve de kişisel ve organizasyonel performansı iyileştirmek için organizasyonlara ve yöneticilere yardım edilmesine yönelik bir yöntemdir. Yöntem sadece tam zamanlı danışmanlar tarafından uygulanmamaktadır veya sadece onlar tarafından uygulanabilir değildir; aynı zamanda esas işi eğitim, öğretim, araştırma, sistem geliştirme, proje geliştirme ve değerlendirme, gelişmekte olan ülkelere teknik yardım sağlama vb. olan, teknik açıdan yetkin diğer insanlarca da uygulanabilir.
Etkili olması için, bu insanların danışmanlık araçları ve becerileri konularında usta olmaları ve profesyonel danışmanlıkla ilgili temel davranışsal kuralları izlemeleri gereklidir.
* Kubr
